Erasmus bütçesi: bir dönem gerçekte ne kadar tutuyor?
Gitmeden önce ödenen zorunlu masraflardan aylık yaşam giderlerine kadar, ülke ülke gerçek rakamlarla Erasmus bütçe planı.
Erasmus bütçesini yanlış hesaplamanın en yaygın sebebi, masrafları tek bir aylık rakama indirgemek. Oysa harcama iki ayrı bloktan oluşuyor: gitmeden önce ödenen ve büyük kısmı geri gelmeyen kurulum masrafları, ve oradayken her ay tekrarlayan yaşam giderleri. Hibe genelde ikincisini kısmen karşılıyor, birincisini neredeyse hiç.
Bu yazı iki bloğu ayrı ayrı, gerçek rakamlarla veriyor.
Blok 1: Gitmeden önce ödenen masraflar
Bu kalemler dönem başlamadan cebinizden çıkıyor ve hibenin ilk taksiti çoğu zaman bunlardan sonra yatıyor. Yani başlangıç sermayesine ihtiyacınız var.
- Vize harcı. Schengen öğrenci vizesi için konsolosluk harcı 75 € civarı. Aracı kurum kullanırsanız toplam 200 €'yu geçebiliyor; başvuruyu kendiniz yaparsanız bu farkı ödemezsiniz.
- Sağlık sigortası. Erasmus süresinin tamamını kapsayan, Schengen için geçerli poliçe zorunlu. Süreye ve teminata göre değişiyor.
- Uçak bileti. Dönem başı ve sonu yoğun dönem; iki ay önceden alınca ciddi fark oluyor.
- Depozito. Konaklamanın en can sıkıcı kalemi: genelde 1–2 aylık kira, peşin. Teorik olarak geri alınıyor ama dönem sonunda, yani altı ay boyunca o para sizde değil.
Almanya'ya gidiyorsanız: bloke hesap
Almanya bu listede ayrı bir yerde duruyor. Vize için 11.904 €'nun bloke hesapta durması gerekiyor ve size aylık en fazla 992 € olarak geri ödeniyor. Bu para harcama değil — sizin paranız. Ama vize başvurusu sırasında hesapta bulunması şart, yani o tutara erişiminiz olmalı.
Gerçek masraf sağlayıcının aldığı ücret: 119–159 € kurulum + aylık 9–9,90 €. Yıllık toplamda 220–280 € bandına çıkıyor.
Ayrıntılar için Almanya hazırlık rehberine bakın.
Blok 2: Aylık yaşam giderleri
Burada ülkeler arasındaki fark çok büyük. Aynı hibeyle Polonya'da rahat, Hollanda'da zor geçiniyorsunuz.
Konaklama — bütçenin belirleyicisi
| Yer | Tek kişilik oda (aylık) |
|---|---|
| Krakow | 1.800–2.300 zł (~420–540 €) |
| Almanya (şehre göre) | 400–800 € |
| Hollanda | 600–800 € |
Üniversite yurtları her ülkede piyasanın belirgin altında ama kontenjan sınırlı ve başvuru dönem başlamadan aylar önce açılıyor. Yurt kaçırmak, bütçeyi ikiye katlayan tek karardır.
Faturaların dahil olup olmadığını sözleşmede mutlaka kontrol edin — Polonya'da genellikle ayrı hesaplanıyor.
Diğer aylık kalemler
- Ulaşım. Öğrenci kartı çoğu şehirde %50 indirim sağlıyor; Krakow'da MPK ofisinden öğrenci belgesi ve pasaportla 10 dakikada alınıyor. Hollanda'da ise asıl ulaşım aracı bisiklet: ikinci el 80–150 €, bir kez ödenip dönem boyunca kullanılıyor.
- Yemek. Günde bir öğün dışarıda, kalanı market alışverişi şeklinde planlarsanız aylık 150–250 € bandında kalıyor. Her öğün dışarıda yemek bu rakamı ikiye katlıyor.
- Telefon. eSIM ile gitmeden hattı açmak hem ilk gün internetsiz kalmanızı önlüyor hem de roaming faturasından kurtarıyor.
Hibe nereye yetiyor?
Erasmus hibesi ülke gruplarına göre belirleniyor ve yaşam giderlerinin tamamını karşılamak üzere tasarlanmamış — katkı payı olarak düşünülmüş. Pratikte:
- Polonya, Çekya, Macaristan gibi ülkelerde hibe kirayı büyük ölçüde karşılayabiliyor.
- Hollanda, Almanya, Fransa gibi ülkelerde kiranın yarısını bile zor buluyor.
Kendi hibenizin tutarını üniversitenizin Erasmus ofisinin yayımladığı listeden öğrenin; ülke grubu ve akademik yıla göre değişiyor. Ödemenin nasıl ve ne zaman yapıldığı ayrı bir konu — hibe ödeme süreci yazısına bakın.
Gerçekçi bir planlama yöntemi
- Kurulum masraflarını topla. Vize, sigorta, bilet, depozito, varsa bloke hesap ücreti. Bu rakamın tamamına gitmeden önce erişimin olmalı.
- Aylık gideri hesapla. Kira + faturalar + 250 € (yemek, ulaşım, telefon) iyi bir başlangıç tahmini.
- Hibeyi çıkar, farkı ay sayısıyla çarp. Ortaya çıkan rakam, ailenizden ya da birikiminizden gelmesi gereken tutar.
- Seyahat bütçesini ayrı tut. Erasmus'un en çok pişman olunan kısmı, dönem sonunda gezecek para kalmaması. On günlük bir Orta Avrupa turu 450–700 € bandında; rotalar sayfasında bütçe dökümleri var.
- Bir aylık tampon bırak. Depozitonun geri ödemesi gecikebilir, hibenin ikinci taksiti dönem bitiminden sonra yatabilir.
En sık yapılan bütçe hataları
- Depozitoyu "geri alacağım" diye bütçeye katmamak. O para altı ay boyunca kullanılamıyor.
- Bloke hesabı masraf sanıp paniklemek ya da tersine, kurulum ücretini yok saymak.
- Yurt başvurusunu kaçırıp özel piyasaya mecbur kalmak.
- Hibenin ilk taksitinin gitmeden önce yatacağını varsaymak.
- Dönüş biletini sonraya bırakmak.
Kendi gideceğiniz şehirdeki güncel kira aralığını öğrenmenin en hızlı yolu, o şehrin odasında sormak — odalar sayfasından ulaşabilirsiniz.